Iran gần như mất internet 35 ngày, kết nối chỉ còn ~1%

Tính đến ngày 4/4/2026, Iran đã trải qua hơn 35 ngày gián đoạn internet quốc tế, với lưu lượng kết nối giảm xuống khoảng 1% so với mức bình thường, theo dữ liệu từ NetBlocks. Đợt cắt mạng kéo dài này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng quân sự gia tăng, làm dấy lên lo ngại về việc kiểm soát thông tin quy mô lớn trong nước.

Những điểm chính cần nắm

• Internet quốc tế tại Iran đã bị gián đoạn hơn 35 ngày, với lưu lượng giảm xuống khoảng 1% theo dữ liệu NetBlocks.
• Chính phủ Iran chưa đưa ra thời điểm khôi phục, và việc nối lại kết nối phụ thuộc vào tình hình căng thẳng khu vực.
• Một số quan chức và nhóm được cấp quyền vẫn có thể truy cập internet toàn cầu, trong khi phần lớn người dân bị hạn chế nghiêm ngặt.
• Người dân tìm cách vượt kiểm duyệt bằng VPN, Tor hoặc kết nối vệ tinh, nhưng đối mặt với rủi ro pháp lý đáng kể.
• Việc kiểm tra thiết bị cá nhân được tăng cường, cho thấy mức độ kiểm soát thông tin đã leo thang so với trước đây.

Iran gián đoạn internet hơn 35 ngày, kết nối còn ~1%

Tình trạng mất internet tại Iran đã kéo dài sang ngày thứ 35 liên tiếp, với mức kết nối chỉ còn lại 1% so với bình thường. Đây là một trong những đợt cắt mạng quy mô lớn và kéo dài nhất được ghi nhận tại quốc gia này, diễn ra trong bối cảnh xung đột quân sự leo thang giữa Iran và liên minh Mỹ – Israel.

Netblocks Ghi Nhận Hơn 816 Giờ Mất Kết Nối

Theo dữ liệu theo dõi từ Netblocks, tổ chức chuyên quan sát tình trạng kiểm duyệt và gián đoạn internet toàn cầu, đợt cắt mạng tại Iran đã vượt mốc 816 giờ. Con số này tương đương hơn 35 ngày liên tục mà người dân Iran gần như bị cô lập hoàn toàn khỏi internet quốc tế.

Mức kết nối 1% không có nghĩa là một phần nhỏ dân số vẫn truy cập được bình thường. Trên thực tế, con số này phản ánh toàn bộ hạ tầng mạng quốc gia gần như tê liệt, chỉ còn lại những tín hiệu rất yếu và không ổn định. Với hàng chục triệu người dùng internet tại Iran, tác động lên đời sống hàng ngày, hoạt động kinh doanh và khả năng tiếp cận thông tin là rất nghiêm trọng.

Iran giải thích lý do hạn chế internet

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lên tiếng bảo vệ quyết định này, khẳng định việc cắt internet là biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ người dân trong giai đoạn xung đột. Đây là lập luận mà các chính phủ thường đưa ra khi áp đặt kiểm soát thông tin trong thời điểm nhạy cảm về an ninh.

Điều đáng chú ý là lệnh cắt mạng được triển khai song song với các diễn biến quân sự căng thẳng giữa Iran và liên minh Mỹ – Israel. Giới chức Iran xem việc kiểm soát luồng thông tin là một phần trong chiến lược an ninh tổng thể, dù điều này đồng nghĩa với việc hàng triệu công dân bị ngăn cách khỏi thế giới bên ngoài trong suốt hơn một tháng, trong bối cảnh rủi ro chính trị toàn cầu gia tăng như phản ánh trong dự báo về nguy cơ luận tội của ông Trump khi giá dầu tăng mạnh.

Người dân Iran vượt kiểm duyệt internet ra sao

Dù chính phủ Iran đã xây dựng Mạng Thông Tin Quốc Gia (NIN) như một hệ thống internet nội địa khép kín, nhiều người dân vẫn tìm cách kết nối ra bên ngoài. Các phương pháp phổ biến nhất hiện nay bao gồm VPN chuyên dụng, trình duyệt Tor kết hợp tính năng Snowflake, và thiết bị Starlink mua qua chợ đen tất cả đều đi kèm rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

VPN và Tor là phương thức phổ biến

Các VPN được thiết kế chuyên biệt vẫn hoạt động được trong môi trường kiểm duyệt của Iran, cho phép người dùng truy cập các dịch vụ nằm ngoài phạm vi NIN. Không phải mọi VPN thông thường đều vượt qua được hệ thống lọc của nhà nước, nên người dùng thường phải tìm đến các phiên bản được tối ưu hóa riêng cho môi trường bị chặn nặng.

Trình duyệt Tor với tính năng Snowflake cũng là lựa chọn được một bộ phận người dùng sử dụng. Snowflake hoạt động như một dạng cầu nối ẩn danh, giúp che giấu lưu lượng truy cập khỏi các hệ thống phát hiện của chính phủ. Tuy nhiên, tốc độ kết nối thường không ổn định và không phải lúc nào cũng đảm bảo.

Starlink xuất hiện trên thị trường chợ đen

Thiết bị Starlink bị cấm chính thức tại Iran từ lâu, nhưng vẫn lưu hành qua các kênh chợ đen. Đây là lựa chọn cực đoan hơn, thường chỉ dành cho những ai có điều kiện tài chính và sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao. Chính phủ Iran đã triển khai các chiến dịch gây nhiễu tín hiệu nhằm vô hiệu hóa thiết bị này, nhưng hiệu quả không hoàn toàn triệt để.

Lực lượng an ninh thực hiện kiểm tra điện thoại của người dân để phát hiện các ứng dụng vượt tường lửa, do đó việc thiết lập các phương thức xác thực bảo mật đa tầng trở nên thiết yếu nhằm ngăn chặn rò rỉ dữ liệu cá nhân. Đây là biện pháp kiểm soát trực tiếp, tạo ra áp lực tâm lý đáng kể đối với người dùng thông thường.

Tình trạng này cho thấy cuộc đối đầu giữa người dân muốn tiếp cận thông tin tự do và bộ máy kiểm duyệt của nhà nước vẫn đang tiếp diễn, với cả hai phía liên tục điều chỉnh chiến thuật. Người quan sát cần theo dõi xem chính phủ Iran có siết chặt thêm các biện pháp kỹ thuật hay mở rộng phạm vi kiểm tra thiết bị cá nhân trong thời gian tới hay không.

Vì sao việc cắt internet tại Iran gây lo ngại

Khi các cuộc tấn công bằng drone và tên lửa liên tục xảy ra trong cuộc xung đột liên quan đến Mỹ, Israel và Iran, người dân trong nước lại bị cắt đứt khỏi luồng thông tin toàn cầu đúng vào thời điểm họ cần nhất. Tình trạng này không phải ngẫu nhiên, việc chặn internet trùng khớp trực tiếp với các đợt leo thang quân sự, khiến người dân không thể theo dõi diễn biến thực tế của cuộc khủng hoảng đang bao quanh họ.

Điều đáng chú ý là cuộc xung đột đã bước sang tuần thứ năm, nhưng người dân Iran vẫn không có tiếng nói ra bên ngoài. Họ không thể chia sẻ thông tin, không thể tiếp cận các nguồn tin độc lập, và cũng không thể liên lạc với cộng đồng quốc tế để phản ánh tình hình thực tế từ bên trong. Đây là một dạng cô lập kép: vừa bị cô lập về mặt địa lý bởi xung đột, vừa bị cô lập về mặt thông tin bởi chính quyền.

Trong các cuộc xung đột vũ trang, thông tin có vai trò sống còn không chỉ để hiểu tình hình, mà còn để đưa ra quyết định an toàn cho bản thân và gia đình. Khi kênh thông tin bị chặn, người dân buộc phải dựa vào những gì nhà nước cho phép họ biết.

Quyền truy cập internet không đồng đều

Bức tường kỹ thuật số mà Iran dựng lên không áp dụng đồng đều cho tất cả mọi người. Các quan chức chính phủ và những cá nhân nằm trong danh sách được phép, bao gồm một số influencer thân chính quyền vẫn có quyền truy cập không hạn chế vào internet toàn cầu. Trong khi đó, người dân bình thường bị chặn hoàn toàn.

Sự phân tầng này không chỉ là bất công về mặt kỹ thuật. Nó tạo ra một lợi thế thông tin rõ ràng cho những người đang nắm quyền lực, đồng thời tước đi khả năng kiểm chứng thông tin của những người dân thường. Khi chỉ có một phía được tiếp cận dữ liệu toàn cầu, câu chuyện về cuộc xung đột sẽ chỉ được kể theo một chiều duy nhất.

Rủi ro pháp lý khi tìm cách vượt kiểm duyệt internet

Trong bối cảnh Iran siết chặt kiểm soát internet, người dân nước này không chỉ đối mặt với việc bị cắt đứt thông tin mà còn phải chịu rủi ro pháp lý nghiêm trọng nếu cố tình vượt qua rào cản kỹ thuật số. Các biện pháp thực thi hiện hành đã đẩy mức độ nguy hiểm lên một tầm hoàn toàn khác so với việc chỉ bị phạt hành chính thông thường.

Nếu quan tâm đến chủ đề tự bảo vệ tài sản trong khủng hoảng, bạn có thể xem thêm tại bài viết về cách thiết lập và sử dụng két sắt kỹ thuật số cá nhân.

Rủi ro pháp lý liên quan đến Starlink

Việc sử dụng thiết bị internet vệ tinh như Starlink bị cấm tại Iran và có thể dẫn đến các hình phạt nghiêm trọng, bao gồm truy tố hình sự. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng công khai từ các nguồn pháp lý chính thức cho thấy mức án tử hình được áp dụng riêng cho hành vi nà. Starlink được xem là công cụ trực tiếp phá vỡ hệ thống kiểm duyệt quốc gia, do đó nhà chức trách xếp nó vào nhóm vi phạm đặc biệt nghiêm trọng.

Mức hình phạt này phản ánh mức độ lo ngại của chính quyền trước khả năng người dân tiếp cận thông tin bên ngoài hệ thống kiểm soát. Với người dùng thông thường, ranh giới giữa việc tìm kiếm thông tin và vi phạm luật hình sự trở nên cực kỳ mong manh.

Kiểm Tra Điện Thoại và Leo Thang Thực Thi Pháp Luật

Ngoài Starlink, nhà chức trách Iran đang tích cực kiểm tra điện thoại của người dân để phát hiện các ứng dụng bị cấm. Việc kiểm tra này diễn ra tại các điểm kiểm soát, trong các cuộc bắt giữ, và thậm chí trong các tình huống thường ngày. Bất kỳ ứng dụng nào được xem là công cụ vượt tường lửa đều có thể dẫn đến bắt giữ và truy tố hình sự.

Tình trạng phong tỏa internet không chỉ ảnh hưởng đến khả năng liên lạc cá nhân mà còn gây gián đoạn nghiêm trọng đến hoạt động kinh tế và đời sống hàng ngày trên toàn quốc. Các doanh nghiệp không thể xử lý giao dịch, người dân mất kết nối với người thân ở nước ngoài, và các kênh thông tin thiết yếu bị cắt đứt. Trong môi trường đó, áp lực tìm kiếm giải pháp thay thế là có thật, khiến các nền tảng tài chính phi tập trung trở thành một hướng đi đầy hứa hẹn nhưng rủi ro đi kèm cũng vô cùng lớn.

Nguồn tham khảo

• Bitcoin.com News – Iran Internet Blackout Coverage

Để đảm bảo tính khách quan giữa các luồng thông tin quân sự phức tạp, Nguyễn Linh cam kết chỉ trích xuất dữ liệu từ các tổ chức giám sát độc lập và không cổ xúy cho bất kỳ hành vi vi phạm pháp luật sở tại nào. Việc cắt đứt internet của hàng chục triệu người dân đúng vào thời điểm xung đột leo thang là một hình thức cô lập kép đáng quan ngại. Tác giả khuyến nghị độc giả tiếp nhận các thông tin từ Iran hiện nay với sự thận trọng cao độ, vì trong môi trường kiểm duyệt 99%, mọi thông điệp lọt ra ngoài đều mang đậm tính chọn lọc hoặc chứa đựng rủi ro cho người gửi.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)