Eo biển Hormuz chính thức đóng cửa, buộc tàu thuyền quay đầu

Theo Reuters ngày 27/03/2026, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã chặn một số tàu thương mại tại Eo biển Hormuz, buộc ít nhất ba tàu quay đầu. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại gián đoạn tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Những điểm chính cần nắm

• Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bắt đầu chặn một số tàu tại Strait of Hormuz từ ngày 27/03, buộc ít nhất 3 tàu quay đầu (theo Reuters).
• Một số tàu, gồm tàu của COSCO, đã đổi hướng → cho thấy gián đoạn đã xảy ra, nhưng chưa có xác nhận phong tỏa hoàn toàn.
• Thông tin về việc Iran ưu tiên một số quốc gia vẫn chưa được xác nhận rõ ràng.
• Hormuz chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu (theo U.S. Energy Information Administration).
• Gián đoạn kéo dài có thể gây thiệt hại lớn cho kinh tế toàn cầu (Stimson Center).
• Mỹ cân nhắc tăng hiện diện quân sự, trong khi đàm phán với Iran vẫn đang diễn ra.

IRGC chặn tàu tại Hormuz, căng thẳng leo thang

Ngày 27/3/2026, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) chính thức tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz đối với các tàu có liên hệ với các đồng minh của Mỹ và Israel. Đây là lần đầu tiên lệnh phong tỏa được thực thi một cách công khai và trực tiếp, đánh dấu sự leo thang đáng kể so với tình trạng phong tỏa mềm đã diễn ra từ khi xung đột Trung Đông bùng phát vào ngày 28/2/2026.

Trong tuyên bố phát đi qua nền tảng Sepah News, IRGC cảnh báo sẽ áp dụng các biện pháp cứng rắn đối với bất kỳ tàu nào cố tình đi qua eo biển mà không tuân thủ lệnh cấm. Phạm vi áp dụng bao gồm các tàu xuất phát từ hoặc có điểm đến là các cảng thuộc quốc gia đồng minh của Washington và Tel Aviv.

Tàu COSCO Nằm Trong Số Bị Buộc Quay Đầu

Theo Reuters ngày 27/03/2026, ít nhất ba tàu container mang quốc tịch khác nhau đã bị lực lượng IRGC chặn lại và yêu cầu đổi hướng sau khi nhận được cảnh báo. Đáng chú ý, trong số này có hai tàu do công ty vận tải biển COSCO của Trung Quốc vận hành. Việc các tàu Trung Quốc cũng bị ảnh hưởng cho thấy IRGC đang áp dụng tiêu chí điểm đến hoặc điểm xuất phát, chứ không chỉ dựa vào quốc tịch của chủ tàu.

Thông tin về tình trạng eo biển vẫn chưa được xác nhận thống nhất

Một số phát biểu từ phía Mỹ cho rằng tuyến hàng hải vẫn có thể được duy trì, tuy nhiên các hãng tin quốc tế chưa ghi nhận xác nhận độc lập về việc eo biển đã “mở hoàn toàn” trở lại.

Điều quan trọng cần phân biệt là trước ngày 27/3, eo biển Hormuz đã trải qua một giai đoạn phong tỏa thực tế nhưng không chính thức kể từ khi xung đột nổ ra vào cuối tháng 2. Việc IRGC nay công khai thực thi và đưa ra cảnh báo cụ thể đánh dấu bước chuyển từ áp lực ngầm sang hành động cưỡng chế rõ ràng. Với khoảng 20% lượng dầu mỏ thế giới đi qua tuyến đường này, diễn biến tiếp theo tại Hormuz sẽ là yếu tố then chốt cần theo dõi đối với thị trường năng lượng và vận tải toàn cầu.

Bên cạnh việc theo dõi tin tức hàng ngày, để có cái nhìn chi tiết hơn, hãy tham khảo bài viết về tổng hợp các chiến lược đầu tư tiền mã hóa từ cơ bản đến nâng cao.

Chính sách kiểm soát tàu của Iran vẫn thiếu nhất quán

Ngày 26/3/2026, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi chính thức công bố danh sách năm quốc gia được Tehran xem là “thân thiện” và cho phép tàu thuyền của họ tiếp tục đi qua Eo biển Hormuz. Năm nước được nêu tên gồm Ấn Độ, Trung Quốc, Nga, Iraq và Pakistan. Thông báo này được đưa ra chỉ một ngày trước khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bắt đầu chặn tàu tại khu vực này.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là tuyên bố của ông Araghchi lập tức vấp phải mâu thuẫn thực tế. Ngay vào ngày 27/3, hai tàu thuộc hãng vận tải COSCO của Trung Quốc – một trong những quốc gia được liệt kê trong danh sách “thân thiện” đã bị IRGC quay đầu, không cho phép đi qua eo biển. Thông tin này được xác nhận bởi công ty phân tích năng lượng Kpler. Sự kiện này đặt ra câu hỏi về mức độ thực thi thực tế của chính sách vừa được công bố, và liệu danh sách “thân thiện” có thực sự được áp dụng nhất quán trên thực địa hay không.

Sự thiếu nhất quán trong chính sách đối ngoại thường gây ra biến động mạnh cho tiền tệ pháp định, vì thế một nguồn tài liệu chuyên sâu mà bạn nên đọc là bài viết giải thích về các đồng tiền mã hóa neo giá cố định để bảo vệ sức mua trong bối cảnh lạm phát.

Phạm Vi Lệnh Cấm Vẫn Chưa Rõ Ràng

Hiện vẫn còn nhiều điểm chưa được làm rõ xung quanh phạm vi của lệnh hạn chế. Chưa có xác nhận chính thức về việc liệu tất cả các tàu từ các quốc gia ngoài danh sách đều bị cấm, hay chỉ những tàu có liên hệ trực tiếp với các đồng minh của Mỹ và Israel mới bị chặn lại. Sự mơ hồ này khiến các hãng vận tải và nhà nhập khẩu năng lượng toàn cầu khó đưa ra quyết định điều phối tàu trong ngắn hạn.

Tầm Quan Trọng Của Eo Biển Hormuz Với Thị Trường Năng Lượng

Theo U.S. Energy Information Administration, khoảng 20% lượng dầu mỏ giao dịch toàn cầu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày, khiến khu vực này trở thành điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới.

Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể tác động trực tiếp đến giá năng lượng và chuỗi cung ứng nông nghiệp toàn cầu. Với Việt Nam và các nền kinh tế Đông Nam Á phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, diễn biến tại Hormuz là yếu tố cần theo dõi sát trong những tuần tới, đặc biệt khi chính sách thực thi của IRGC vẫn chưa có sự nhất quán rõ ràng.

Vì sao eo biển Hormuz ảnh hưởng đến giá dầu toàn cầu

Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất toàn cầu, và những gì đang diễn ra tại đây từ cuối tháng 2/2026 đang thu hút sự chú ý của toàn bộ thị trường năng lượng thế giới. Điều đáng chú ý là tình trạng không chỉ dừng lại ở mức “đóng cửa ngầm” như trước, mà đã chuyển sang giai đoạn kiểm soát trực tiếp và công khai hơn nhiều.

Kể từ ngày 27/3, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã chuyển từ việc áp đặt lệnh đóng cửa không chính thức vốn đã có hiệu lực từ ngày 28/2 sang hành động cưỡng chế trực tiếp, bao gồm cảnh báo rõ ràng và quay đầu các tàu thuyền đi qua khu vực. Đây là một bước leo thang đáng kể, không còn là tín hiệu mơ hồ mà là sự hiện diện vật lý có chủ đích.

Bối cảnh địa chính trị xung quanh sự kiện này cũng đang ở mức căng thẳng cao. Mỹ được cho là đang xem xét tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Trung Đông, theo các nguồn tin quốc phòng được Reuters dẫn lại, trong bối cảnh rủi ro gián đoạn năng lượng gia tăng.

Song song với đó, vẫn còn một kênh ngoại giao đang hoạt động. Theo Ngoại trưởng Đức phát biểu ngày 27/3, các đại diện Mỹ và Iran dự kiến sẽ sớm gặp nhau tại Pakistan trong khuôn khổ đàm phán gián tiếp đang tiếp diễn. Điều này cho thấy hai bên chưa hoàn toàn đóng cửa với giải pháp ngoại giao, dù căng thẳng quân sự vẫn ở mức cao.

Về phía Tổng thống Trump, lập trường được công bố là gia hạn thêm thời gian để Iran tự nguyện mở lại eo biển, nhưng đi kèm với cảnh báo rõ ràng: nếu Iran không tuân thủ, các cơ sở năng lượng của nước này có thể bị phá hủy. Đây là áp lực kép, vừa mở đường cho đàm phán, vừa duy trì mối đe dọa quân sự như một đòn bẩy.

Nguồn tham khảo

• CGTN – Iran’s IRGC declares Strait of Hormuz closed to ships linked to US, Israeli allies
• TBS News – Iran declares Strait of Hormuz closed, warns any ships transiting through will face harsh measures
• An Nahar – Strait of Hormuz closure: How the world’s most critical oil choke point shook global markets

Để đảm bảo tính khách quan trước những luồng tin trái chiều từ Washington và Tehran, Nguyễn Linh cam kết chỉ tổng hợp dữ liệu từ các nguồn tin quốc tế xác thực và không nhận bất kỳ sự bảo trợ nào từ các tổ chức chính trị. Việc các tàu ‘thân thiện’ cũng bị chặn cho thấy rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng là có thật và khó lường. Tác giả khuyến nghị độc giả cần giữ tỷ trọng tiền mặt an toàn, tránh tâm lý đầu cơ dầu mỏ hay vàng dựa trên các tin đồn chưa được kiểm chứng chính thức trên thực địa.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)