Mỹ lỡ hạn ban hành quy định stablecoin theo GENIUS Act

Ngày 18/07/2026, thời hạn một năm để các cơ quan quản lý ban hành quy định triển khai GENIUS Act đã kết thúc. Tuy nhiên, đến ngày 28/07, các hồ sơ quan trọng về cấp phép, dự trữ, vốn, chống rửa tiền và xác minh khách hàng vẫn xuất hiện dưới dạng đề xuất, chưa phải quy tắc cuối cùng.

Sự chậm trễ không làm đạo luật tự động mất hiệu lực hoặc đẩy lùi lịch áp dụng. Theo chính văn GENIUS Act, luật có hiệu lực vào mốc đến trước giữa 18 tháng sau ngày ban hành và 120 ngày sau khi các cơ quan quản lý liên bang ban hành quy định cuối cùng để triển khai luật.

Những điểm chính cần nắm

• Điều 13 của GENIUS Act yêu cầu các cơ quan quản lý liên quan ban hành quy định trong vòng một năm kể từ ngày luật được ký, tức trước ngày 18/07/2026.
• Đến ngày 28/07, nhiều văn bản quan trọng vẫn là đề xuất. Riêng đề xuất chung về chương trình xác minh khách hàng còn nhận ý kiến đến ngày 21/08/2026.
• Ngày 18/01/2027 là mốc 18 tháng sau khi luật được ban hành, không phải ngày hiệu lực cố định trong mọi trường hợp. Luật có thể có hiệu lực sớm hơn nếu điều kiện 120 ngày được đáp ứng trước đó.

GENIUS Act yêu cầu những cơ quan nào ban hành quy định?

GENIUS Act được Tổng thống Donald Trump ký thành luật ngày 18/07/2025. Đây là đạo luật liên bang đầu tiên của Mỹ thiết lập khung quản lý riêng cho payment stablecoin, một nhóm hẹp hơn so với toàn bộ thị trường stablecoin.

Điều 13 của đạo luật yêu cầu từng cơ quan quản lý stablecoin thanh toán liên bang, Bộ trưởng Tài chính Mỹ và từng cơ quan quản lý cấp bang ban hành quy định thông qua quy trình thông báo và lấy ý kiến phù hợp trong vòng một năm.

Ở cấp liên bang, bốn cơ quan quản lý chính được luật nêu tên gồm Office of the Comptroller of the Currency, Federal Reserve, Federal Deposit Insurance Corporation và National Credit Union Administration. Bộ Tài chính Mỹ phụ trách thêm các nội dung thuộc thẩm quyền của mình, trong đó có nghĩa vụ theo Bank Secrecy Act, chống rửa tiền và tuân thủ lệnh trừng phạt.

Vì vậy, có thể nói năm đầu mối liên bang chưa hoàn tất toàn bộ quy tắc đúng hạn. Tuy nhiên, không nên hiểu đây là nghĩa vụ chỉ dành cho năm cơ quan này, bởi Điều 13 còn đề cập các cơ quan quản lý stablecoin cấp bang.

Đạo luật này điều chỉnh hoạt động tại Mỹ, không trực tiếp đặt ra nghĩa vụ cho người dùng tại Việt Nam. Khi đánh giá tác động trong nước, cần tách khung của GENIUS Act khỏi quy định về tiền mã hóa tại Việt Nam.

Các đề xuất hiện đang ở giai đoạn nào?

Các cơ quan Mỹ đã công bố nhiều hồ sơ triển khai trong nửa đầu năm 2026. Điểm còn thiếu là bước hoàn tất quy tắc sau quá trình nhận và xem xét ý kiến công chúng.

• OCC công bố đề xuất triển khai GENIUS Act ngày 02/03. Văn bản đề cập việc phát hành, cấp phép, dự trữ, vốn, thanh khoản, quản trị rủi ro, công bố thông tin và lưu ký đối với các đơn vị thuộc thẩm quyền của OCC. Thời hạn góp ý đã kết thúc ngày 01/05.
• FDIC đăng đề xuất về tiêu chuẩn dành cho tổ chức phát hành do cơ quan này giám sát ngày 10/04. Nội dung bao gồm dự trữ, vốn, thanh khoản, quản trị rủi ro, phạm vi bảo hiểm tiền gửi và cách xử lý tiền gửi được token hóa. Giai đoạn nhận ý kiến đã kết thúc ngày 09/06.
• NCUA công bố đề xuất bổ sung ngày 18/05 cho các tổ chức phát hành là công ty con của liên hiệp tín dụng được bảo hiểm liên bang. Hồ sơ này bổ sung đề xuất về cấp phép từ tháng 2, còn thời hạn góp ý kết thúc ngày 17/07.
• FinCEN và OFAC công bố đề xuất về chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố và tuân thủ lệnh trừng phạt vào ngày 10/04. Đề xuất chung về chương trình xác minh khách hàng được FinCEN, OCC, Federal Reserve, FDIC và NCUA công bố sau đó vào ngày 22/06.

Trong số các hồ sơ trên, đề xuất về Customer Identification Program vẫn nhận ý kiến đến ngày 21/08/2026. Điều này cho thấy ít nhất một phần của khung triển khai chưa thể trở thành quy tắc cuối cùng tại thời điểm hạn một năm trôi qua.

Ngày 18/01/2027 có phải mốc hiệu lực cố định?

Không. Điều 20 quy định GENIUS Act có hiệu lực vào mốc đến trước trong hai trường hợp. Trường hợp thứ nhất là 18 tháng sau ngày ban hành, tương ứng ngày 18/01/2027. Trường hợp thứ hai là 120 ngày sau khi các cơ quan quản lý stablecoin thanh toán liên bang ban hành quy định cuối cùng để triển khai luật.

Do chưa có bộ quy tắc cuối cùng kích hoạt mốc 120 ngày, ngày 18/01/2027 hiện vẫn là mốc chậm nhất theo chính văn luật. Nếu điều kiện 120 ngày được đáp ứng đủ sớm, luật có thể có hiệu lực trước ngày này. Ngược lại, việc cơ quan quản lý trễ hạn không tự động khiến mốc 18/01/2027 lùi lại.

Chi tiết này quan trọng vì bản đề xuất có thể còn thay đổi trước khi được hoàn tất. Doanh nghiệp có thể dùng chúng để chuẩn bị hệ thống, nhưng chưa nên xem mọi điều khoản trong bản đề xuất là nghĩa vụ đã có hiệu lực.

Sự chậm trễ ảnh hưởng thế nào đến thị trường stablecoin?

GENIUS Act đã đặt ra nhiều yêu cầu ngay trong văn bản luật, gồm dự trữ theo tỷ lệ một đổi một, quyền mua lại, công bố thành phần dự trữ, giới hạn hoạt động và cơ chế giám sát. Vì vậy, không chính xác nếu nói thị trường hoàn toàn không có định hướng pháp lý.

Khoảng trống hiện nay nằm ở cách từng cơ quan chuyển các nguyên tắc đó thành quy trình cấp phép, báo cáo, tính vốn, quản lý thanh khoản và kiểm soát khách hàng cụ thể. Mức độ ảnh hưởng cũng khác nhau tùy loại tổ chức phát hành và cơ quan có thẩm quyền giám sát.

Quy tắc cuối cùng cũng có thể tác động đến các sàn giao dịch, đơn vị thanh toán và giao thức DeFi có sử dụng stablecoin. Tuy vậy, mức độ ảnh hưởng chỉ có thể đánh giá đầy đủ sau khi phạm vi áp dụng và cơ chế chuyển tiếp được chốt.

Đối với các tổ chức phát hành những đồng tiền gắn với USD như USDC, vấn đề cần theo dõi không chỉ là ngày ban hành quy tắc cuối cùng. Phạm vi áp dụng, cơ chế chuyển tiếp và thời gian để điều chỉnh hệ thống sau khi quy tắc được hoàn tất cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch tuân thủ.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Bài viết được cập nhật đến ngày 28/07/2026 dựa trên chính văn GENIUS Act và hồ sơ công khai trên Federal Register. Các đề xuất quy định có thể thay đổi trước khi được ban hành chính thức. Nội dung chỉ nhằm cung cấp thông tin, không phải tư vấn pháp lý, đầu tư hoặc tuân thủ. Tổ chức chịu ảnh hưởng nên tham khảo cố vấn chuyên môn và văn bản cuối cùng của cơ quan có thẩm quyền.

Câu hỏi thường gặp